عليرضا عضد الملك
36
سفرنامه عضد الملك به عتبات ( فارسى )
آن روز قبل از اينكه به مزرعهء طلّاب برسيم ، براى ناهار آفتابگردان زدند . از اشخاصى كه از قم مشايعت كرده بودند ، آقا حسين نامى 64 تا آنجا آمد ، در سر ناهار على بيك نايب [ از ] مشار اليه دعوت كرد كه اين سفر همراه بيايد ، او هم مشعوف شد و از آنجا به جهت تدارك سفر خود مراجعت كرد ، كه امورش را نظمى بدهد و معجلا از عقب بيايد . فدوى هم به نايب الحكومهء قم نوشتم كه كارهاى او را منتظم نموده ، روانهاش نمايد . از همانجا مراجعت كرده تدارك خود را ديد و آمد و در سياوشان رسيد و بعد كه كمالاتش معلوم شد ، آواز كمى دارد و با طبع سرشار و اطلاع از قواعد ، اشعار نيكو مىگفت . خلاصه بعد از ورود به تاج خاتون ، بادى سخت برخاست 65 و ميخهاى چادر را از جا بركند ، لا بدا از پوش 66 به قلندرى اكتفا نمودم و آن باد تا صبح دمى ننشست و پيوسته بوزيد و اوقات تلخ كرد . اما تاجخاتون ، ملكش رعيتى است و خانوارش زياده از سى باب به نظر نيامد . قلعهء كوچكى دارد و سه چهار باغ مختصر . آن شب را تا قريب به صبح خفتيم و على الصباح روانه شديم . پنجشنبه بيست و يكم [ ذى القعده ] از تاجخاتون بعد از نماز صبح به عزم منزل جهرود روانه شديم . هنوز آن باد سخت مىوزيد ، ولى آنهمه حرارت و گرما كه در هواى قم بود ، تا تاجخاتون ، زياده بدرقه نكرد و ما را از آنجا به مستقبلين بردا و سلاما 67 سپرد . در اين روز بعد از طى بعضى از راه ، هوايى خوش شد و فضايى دلكش پيش آمد . نسيم اشجار جهرود ، در استقبال روايح ازهار 68 ، روح را بنواخت . از هر سو شميم انهار شكوفه روان را به خرّمى تهنيت گفت . يك فرسنگ از تاجخاتون گذشته ، تا دو فرسنگى منزل ديگر كه سياوشان است ، ناحيتى سخت لطيف و به نهايت خرّم است . هوايى طربافزا و آبهايى سرد و گوارا دارد . باغات جهرود در ميان درهء وسيعى است و در وسط آن درّه ، رودخانه [ اى ] مانند سلسبيل جارى است . آبادى آنجا در طرف جنوب ، بغل كوه واقع است . و ديگر تمام فراز و نشيبش باغات است . چنانچه مرحوم حكيم قاآنى رحمة اللّه گويد : درختهاى بارور ، چو اشتران باربر * همى ز پشت يكدگر 69 ، كشيده صف قطارها سحابها ز حالشان ، مهاركش شمالشان * اصولشان عقالشان ، فروعشان مهارها در باغ وراغش مانند بنات لبان نباتى ، سبزهها نورسته بود . بر شاخههاى اشجارش چون دهان بتان فرخار 70 شكوفهها 71 تازه شكفته . در آنجا از هر ميوه فراوان است و انگورش به وفور و امتياز مخصوصتر . در هشتم روز نوروز چنانكه از رز بچينند باطراوت و سبزى